Er komt een publiek toegankelijk register van grootaandeelhouders van particuliere bedrijven in Nederland. Met de nieuwe databank wil de overheid misbruik van vennootschappen door criminelen en terroristen tegengaan. Dit blijkt uit een brief die minister Dijsselbloem van Financiën naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De maatregel vloeit voort uit een nieuwe Europese richtlijn ter bestrijding van witwassen van kapitaal en stuit op grote bezwaren bij familiebedrijven. Zij vrezen aantasting van hun privacy wanneer grootaandeelhouders verplicht worden zich in te schrijven in een openbaar register. Dat kan reden zijn om uit Nederland te vertrekken, waarschuwde werkgeversorganisatie VNO-NCW vorig jaar.

Dijsselbloem zegt dat informatie over aandeelhouders van belang is voor het opsporen van criminelen die hun identiteit achter vennootschappen en andere juridische entiteiten kunnen verbergen. Het register moet duidelijk maken wie, al dan niet achter de schermen, bij een bedrijf aan de touwtjes trekt. Familiebedrijven kunnen niet meer volstaan met openbaarmaking van een stichting administratiekantoor (waar in veel gevallen de aandelen berusten), maar moeten iedereen laten registreren met een belang van 25% of meer.

De minister zegt het belang van bescherming van de privacy zorgvuldig te hebben afgewogen tegen het belang van het beter tegengaan van misbruik van vennootschappen. Hij erkent wel dat informatie voorhanden kan komen die voorheen niet publiek was en dat dit ‘voor sommige personen’ risico’s met zich kan brengen.

Om die reden wordt de openbaarmaking omgeven met privacywaarborgen. Zo zullen de gebruikers van de nieuwe databank worden geregistreerd en moeten zij een vergoeding betalen voor inzage in de gegevens.

Ook krijgt het publiek minder gegevens te zien dan de opsporingsinstanties. In geval van dreiging van kidnapping, chantage, geweld of intimidatie bestaat de mogelijkheid om de informatie af te schermen. Dit zal per individueel geval worden bekeken.

Het publiek krijgt bij raadpleging van het register te zien wie de grootaandeelhouders zijn, hoe groot hun belang is (vanaf 25%), het land waar zij wonen, hun nationaliteit, hun geboortejaar en hun geboortemaand. Maar niet alle details zijn dus beschikbaar: geen geboortedag, geboorteplaats en geboorteland. En evenmin het privéadres of BSN- en buitenlands fiscaal identificatienummer. Voor toezicht- en opsporingsinstanties zijn die laatstgenoemde gegevens wel toegankelijk.

Alle vennootschappen in Nederland zijn verplicht om de persoonsgegevens aan te leveren voor het register. Zij moeten de informatie in hun eigen administratie bijhouden. Aan de bewuste personen wordt de verplichting opgelegd om hieraan hun medewerking te verlenen.

Dijsselbloem wil bekijken of het beheer van het register kan worden ondergebracht bij de Kamer van Koophandel. Voordeel daarvan is dat gegevens uit het Handelsregister, dat door de KvK wordt beheerd, en het nieuwe persoonsregister dan op één plek beschikbaar komen.

Het Financieele Dagblad, www.fd.nl, 15 februari 2016